Zapalenie czerwieni wargowej

Zapalenie czerwieni wargowej to stan zapalny skóry, który dotyczy delikatnej granicy między skórą twarzy a błoną śluzową ust, określanej mianem czerwieni wargowej. Może mieć charakter ostry lub przewlekły i obejmować jedną albo obie wargi. To problem, w którym usta stają się podrażnione, suche, bolesne i skłonne do pękania, a skóra warg traci swoją naturalną elastyczność.

Zapalenie czerwieni wargowej objawia się zaczerwienieniem, obrzękiem i pieczeniem. Często towarzyszy mu stan zapalny warg oraz zmiany w obrębie ust i skóry wokół ust. W cięższych przypadkach zapalenia czerwieni wargowej może dojść do bolesnych pęknięć, nadżerek czy infekcji w obrębie ust.

Czym jest zapalenie czerwieni wargowej w praktyce? Poznaj przyczyny, rodzaje, objawy i sposoby leczenia. 

Zapalenie czerwieni wargowej - przyczyny

Zapalenie czerwieni wargowej zależy od kilku czynników. Wargowy stan zapalny może mieć różne przyczyny, a jego źródło bywa zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne. Wśród głównych przyczyn wymienia się:

• czynniki atmosferyczne - wiatr, mróz, słońce (odsłoneczne zapalenie warg),

• nawyk oblizywania ust w sytuacji suchości,

• alergia na kosmetyki, składniki past do zębów czy niektóre leki,

• infekcja bakteryjna (bakteryjny stan zapalny),

• infekcja wirusowy, np. opryszczka z charakterystycznym pęcherzykiem,

• drożdżakowe zapalenie czerwieni wargowej o podłożu grzybiczy,

• przewlekły stan zapalny związany z chorobami jamy ustnej,

• podrażnienia mechaniczne lub zabiegi z kwasem hialuronowym.

Zapalenie czerwieni wargowej jest wynikiem działania czynników drażniących, alergicznych lub zakaźnych. Wargowej może dojść z powodu częstego oblizywania, przesuszenia czy stosowania nieodpowiednich kosmetyków. W zależności od przyczyny zapalenia, objawy i leczenie mogą wyglądać zupełnie inaczej.

Jak objawia się zapalenie czerwieni wargowej?

Objawem zapalenia czerwieni wargowej jest przede wszystkim suchość i nadwrażliwość. Zapalenie czerwieni wargowej objawia się tym, że:

• usta stają się obrzęknięte,

• pojawia się pieczenie i uczucie napięcia (piekące usta),

• skóra ust jest zaczerwieniona,

• wargi zaczynają pękać,

• spierzchnięte i popękane usta,

• może wystąpić pęcherzyk (np. przy opryszczce).

Często zapalenie ust obejmuje także skórę wokół ust, a w kącikach rozwija się zapalenie. W przebiegu drożdżakowego zapalenia lub infekcji bakteryjnej może pojawić się biały nalot, bolesność i sączenie. Objawy zapalenia czerwieni wargowej mogą mieć charakter nawracający - zwłaszcza przy nawracającym zapaleniu czerwieni wargowej o podłożu alergicznym lub przewlekłym.

Zapalenie czerwieni wargowej - rodzaje

Zapalenie warg nie jest jednorodne. Wyróżnia się kilka typów, w zależności od przyczyny i obrazu klinicznego:

• kontaktowe zapalenie czerwieni wargowej (kontaktowe zapalenie) - związane z alergią lub działaniem substancji drażniących,

• złuszczające zapalenie - przebiegające z nadmiernym rogowaceniem i łuszczeniem,

• gruczołowe zapalenie warg - dotyczące gruczołów ślinowych,

• ziarniniakowe zapalenie - o podłożu immunologicznym,

• odsłoneczne zapalenie warg - wynik nadmiernej ekspozycji na słońce,

• drożdżakowe zapalenie - związane z infekcją grzybiczą w obrębie jamy ustnej.

Zapalenie czerwieni wargowej może towarzyszyć także innym chorobom, takim jak atopowe zapalenie skóry czy zapalenie skóry w obrębie ust.

Metody leczenia zapalenia czerwieni wargowej

Leczenie zależy od przyczyny - skuteczne leczenie zawsze wymaga ustalenia źródła problemu. Terapia zależy od przyczyny zapalenia i może obejmować:

• preparaty nawilżające i regenerujące (maści, maść z witaminą A, maści z witaminą E),

• maści z masło shea i składnikami nawilżające,

• antybiotyki - gdy przyczyną jest infekcja bakteryjna,

• leki przeciwgrzybicze przy drożdżakowym zapaleniu,

• leczenie przeciwwirusowe w przypadku opryszczki (wirusowy charakter),

• eliminację alergenu przy kontaktowego zapalenia czerwieni wargowej.

W niektórych przypadkach konieczne jest leczenie ogólne na receptę, szczególnie gdy stan zapalny warg ma charakter przewlekły. Odpowiednie leczenie powinno być dobrane w zależności od przyczyny zapalenia. Jeśli zapalenie czerwieni wargowej objawia się nasilonym obrzękiem lub utrzymuje się długo, warto skonsultować się z lekarzem, by prawidłowo rozpoznać i leczyć problem.

Domowe sposoby na spierzchnięte usta mogą wspierać terapię - pomocne jest regularne nawilżanie, stosowanie pomadek ochronnych do ust oraz unikanie czynników drażniących.

Jak zapobiegać nawrotom zapalenia czerwieni wargowej?

Aby zapobiec nawrotom zapalenia kącików ust, należy:

• unikać oblizywania ust,

• dbać o skórę ust i skórę wokół ust,

• stosować pomadki ochronne, szczególnie zimą i latem,

• wybierać łagodne kosmetyki,

• leczyć infekcje w obrębie ust i jamy ustnej,

• kontrolować alergie i zapalenie skóry.

Regularne stosowanie pomadek ochronnych, produktów nawilżających oraz ochrona naczyń krwionośnych w obrębie ust przed mrozem i słońcem to podstawa profilaktyki. Usta stają się mniej podatne na uszkodzenia, gdy dbamy o ich prawidłowe nawilżenie.

Zapalenie czerwieni wargowej to stan, którego nie należy bagatelizować. Odpowiednie rozpoznanie przyczyn zapalenia, szybkie wdrożenie terapii oraz właściwe metody leczenia pozwalają skutecznie ograniczyć objawy i leczenie prowadzić tak, by zapobiec nawrotom.