Aktywny trądzik pospolity to przewlekły stan skóry, w którym dochodzi do nasilonego stanu zapalnego w obrębie mieszków włosowo-łojowych. W fazie aktywnej zmiany skórne są wyraźne, bolesne i mają tendencję do utrzymywania się przez dłuższy czas lub nasilania. Charakterystyczne dla tego rodzaju choroby jest pojawianie się wykwitów jak krosty czy zaskórniki.
Aktywna wersja trądziku może dotykać zarówno osoby w okresie dojrzewania (trądzik młodzieńczy), jak i dorosłych, a przebieg uzależniony jest od czynników, takich jak styl życia, hormony czy pielęgnacja. Nieleczony może prowadzić do konsekwencji, o których powiemy niżej.
Rodzaje aktywnego trądziku
Trądzik przybiera różne formy, które różnią się nasileniem stanu zapalnego, głębokością zmian czy ryzykiem powikłań. Rozpoznanie trądziku ma kluczowe znaczenie przy doborze odpowiedniego leczenia.
-
trądzik zaskórnikowy - łagodniejsza postać aktywnej choroby, w której dominują zaskórniki zamknięte i otwarte, stan zapalny jest niewielki lub nie ma go wcale, ale trądzik nieleczony może przechodzić w formę zapalną,
-
trądzik grudkowo-krostkowy - charakteryzuje się powstawaniem krostek i grudek, którym towarzyszy wyraźny stan zapalny skóry. Zmiany mogą być bolesne i pozostawiać przebarwienia pozapalne,
-
trądzik guzkowy - w tym przypadku dochodzi do powstawania głębokich i twardych guzków zapalnych, zlokalizowanych w głębszych warstwach skóry. Trądzik guzkowy ma cięższy przebieg, często powoduje ból i wiąże się z wysokim ryzykiem powstawania blizn,
-
trądzik guzkowo-cystowy - jest to najcięższa forma aktywnego trądziku, w której pojawiają się nie tylko guzki, ale i torbiele wypełnione treścią zapalną. Choroba jest rozległa i ma charakter przewlekły. Zmiany często wymagają leczenia dermatologicznego oraz terapii ogólnoustrojowej.
Przyczyny aktywnego trądziku
Aktywna forma trądziku powstaje na skutek złożonego współdziałania czynników hormonalnych, genetycznych i środowiskowych, które prowadzą do nadprodukcji sebum, zatkania mieszków włosowo-łojowych i stanu zapalnego skóry. Oto najważniejsze przyczyny trądziku:
-
zaburzenia hormonalne,
-
nadmierna produkcja sebum - łój to naturalna warstwa ochronna skóry, ale jego nadmiar doprowadza do zatykania się ujść porów i rozwoju bakterii
-
bakterie Cutibacterium acnes - naturalna flora bakteryjna skóry namnaża się intensywnie w przypadku nadmiernego wydzielania sebum, powodując lokalny stan zapalny i powstawanie krostek oraz grudek,
-
czynniki genetyczne - skłonność do powstawania trądziku często jest dziedziczona,
-
stres i styl życia - stres, niewłaściwa dieta, brak snu czy duże obciążenie organizmu,
-
niewłaściwa pielęgnacja skóry - stosowanie agresywnych kosmetyków, częste mycie twarzy lub korzystanie z preparatów z niewłaściwymi składnikami może podrażniać skórę i nasilać zmiany trądzikowe.
Jakie objawy towarzyszą trądzikowi?
Trądzik charakteryzuje się występowaniem różnych wykwitów na skórze, które są bezpośrednim efektem stanu zapalnego w obrębie mieszków włosowo-łojowych. Objawy trądziku różnią się w zależności od rodzaju trądziku i nasilenia choroby:
-
zaskórniki - najczęstsze wykwity w trądziku,
-
grudki i krosty,
-
guzki i torbiele,
-
zaczerwienienie i obrzęk skóry,
-
bolesność i tkliwość wykwitów,
-
miejscowy stan zapalny,
-
pieczenie lub świąd,
-
przetłuszczanie się skóry.
Trądzik a powikłania
Aktywny trądzik, szczególnie w formie grudkowo-krostowej i guzkowej, może prowadzić do powikłań skórnych, które wpływają nie tylko na wygląd, ale także na stan skóry i komfort życia pacjenta.
-
blizny potrądzikowe - najczęstsze powikłanie, które występuje w przypadku głębokiego stanu zapalnego, niszczącego tkankę właściwa skóry. Mogą mieć charakter atroficzny (wgłębienia w skórze), przerostowy (wypukły), keloidowy (rozległe, twarde narośla),
-
przebarwienia pozapalne - po ustąpieniu zmian zapalnych często pozostają przebarwienia. Nie są trwałe jak blizny, ale mogą utrzymywać się miesiącami,
-
rozszerzone pory i zmiany w strukturze skóry,
-
ryzyko zakażeń - nasilony stan zapalny i nieprawidłowe pozbycie się trądziku poprzez wyciskanie może prowadzić do nawrotu zakażeniem bakteryjnym,
-
problemy psychologiczne - ciężki trądzik może prowadzić do obniżonej samooceny, stresu i izolacji społecznej.
Diagnostyka i leczenie aktywnego trądziku
Prawidłowa diagnostyka trądziku zaczyna się od wizyty u dermatologa, które ocenia stan skóry i stopień nasilenia stanu zapalnego. Na tej podstawie dobiera odpowiedni sposób leczenia trądziku, który może obejmować:
-
leczenie miejscowe - kremy i żele z kwasem salicylowym lub innymi kwasami o działaniu złuszczającym naskórek, oczyszczać pory i zmniejszać ilość zaskórników,
-
preparaty z aktywnymi składnikami przeciwzapalnymi i antybakteryjnymi,
-
serum o lekkiej konsystencji, które pozwala dostarczyć składniki aktywne głębiej w skórę,
-
leczenie ogólne - antybiotyki, retinoidy,
-
peelingi chemiczne lub medyczne z kontrolowanym użyciem kwasów,
-
terapie laserowe lub terapie światłem LED,
-
procedury oczyszczające skórę w gabinecie dermatologicznym lub kosmetycznym,
-
profesjonalne zabiegi oczyszczające, złuszczające i nawilżające.
Pielęgnacja skóry trądzikowej. Czego nie robić przy aktywnym trądziku?
Skuteczna pielęgnacja to kluczowy element w walce z trądzikiem. Obejmuje ona:
-
oczyszczanie skóry delikatnym preparatem,
-
stosowanie lekkich serów ze składnikami aktywnymi,
-
złuszczanie naskórka przy użyciu kwasów w sposób kontrolowany,
-
nawilżanie skóry, np. lekkim kremem nawilżającym lub preparatem pielęgnacyjnym, który utrzymuje barierę ochronną skóry.
Niektóre działania mogą nasilać trądzik, dlatego też trzeba mieć na uwadze, że:
-
nie należy agresywnie wyciskać zaskórników i krost,
-
unikać preparatów, zbyt silnie wysuszających skórę,
-
nie stosować nadmiaru produktów złuszczających,
-
nie pomijać nawilżania skóry.
Rekomendowane zabiegi na aktywny trądzik:
Źródła:
https://www.nhs.uk/conditions/acne/
https://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/acne/ss/slideshow-acne-dictionary