Skóra to jeden z pierwszych obszarów, na których widać skutki upływu czasu. Glikacja to proces, który w istotny sposób przyczynia się do procesu starzenia się skóry. W uproszczeniu: polega na nieenzymatycznym łączeniu się cukrów (takich jak glukoza) z białkami budującymi tkanki. W skórze kluczową rolę odgrywają tu kolagen i elastyna, które odpowiadają za jędrność oraz prawidłową elastyczność skóry. Gdy dochodzi do ich uszkodzenia, skóra staje się sztywniejsza, mniej sprężysta, a każda nowa zmarszczka utrwala się szybciej i jest bardziej widoczna.
Mechanizm powstawania glikacji
Na poziomie biochemicznym proces glikacji zaczyna się, gdy pojedyncza cząsteczka cukru przyłącza się do białka. Z czasem powstają zaawansowane produkty glikacji, znane także jako advanced glycation end products (w skrócie ages lub age, określane też jako advanced glycation). Te związki zaburzają funkcjonowanie komórek skóry, nasilają stres oksydacyjny, generują wolne rodniki i sprzyjają reakcji, jaką jest stan zapalny. To wszystko przyspiesza proces starzenia i pogarsza kondycję skóry.
Przyczyny i czynniki sprzyjające
Do najważniejszych czynników, które nasilają glikację, należą:
-
Nadmiar cukru w diecie, zwłaszcza produkty bogate w cukry proste - o wysokim indeksie glikemicznym,
-
Wahania i wysoki poziom cukru we krwi,
-
Niekorzystny styl życia, w tym brak snu i przewlekły stres,
-
Dieta bogata w niezdrowe tłuszcze i uboga w włókno,
-
Ekspozycja na promieniowanie UV,
-
Nasilony stres oksydacyjny i niedobór związków o działaniu antyoksydacyjnym.
Skutki glikacji dla skóry
Konsekwencje są widoczne gołym okiem i mają bezpośredni wpływ na wygląd skóry – jej sprężystość, gładkość i jednolity koloryt. Usztywnione włókna kolagenu tracą zdolność regeneracji, spada elastyczność, a jędrność skóry ulega pogorszeniu. Skóra szybciej wiotczeje, traci blask, a młody wygląd staje się trudniejszy do utrzymania. Zaburzone jędrności i elastyczności sprawiają, że nawet intensywna pielęgnacja skóry daje słabsze efekty, a wygładzenie skóry wymaga więcej czasu.
Jak zapobiegać glikacji? - Profilaktyka i metody ograniczania
Choć glikacji nie da się całkowicie zatrzymać, można ją skutecznie hamować:
-
Zbilansowana dieta ograniczająca cukry proste i produkty o wysokim IG,
-
Stabilizowanie poziomu cukru poprzez regularne posiłki,
-
Antyoksydanty – szczególnie witamina C, która wspiera kolagen i neutralizuje wolne rodniki,
-
Ochrona przed słońcem – filtry zmniejszają negatywną ekspozycję na promieniowanie,
-
Świadoma pielęgnacja skóry z naciskiem na regenerację i ochronę bariery skórnej.
Pomocne mogą być także zabiegi z zakresu medycyny estetycznej, jak na przykład:
Dzięki tym działaniom można ograniczyć glikację, zmniejszyć ilość końcowych produktów i dłużej cieszyć się zdrową, sprężystą skórą. To realna droga do zachowania dobrej kondycji skóry i spowolnienia procesu starzenia.
Rekomendowane zabiegi:
Źródła:
https://www.alab.pl/centrum-wiedzy/glikacja-i-jej-wplyw-na-proces-starzenia-skory/?srsltid=AfmBOoqznk7TcC6EGQduAmKiK67QGbMibxxh97hO_HrbV85CX04sHpfG
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9655929/