Plamy café au lait (ang. au lait macules) to płaskie, jasno- lub ciemnobrązowe przebarwienia skórne w kolorze kawy z mlekiem. Sama nazwa pochodzi z języka francuskiego – café au lait oznacza „kawę z mlekiem” i odnosi się do charakterystycznego odcienia zmiany.
Au lait to płaskie, dobrze odgraniczone zmiany barwnikowe, które powstają w wyniku nagromadzenia melaniny w określonych obszarach skóry. Melaniny – barwnika odpowiedzialnego za kolor skóry – jest w tych miejscach więcej niż w otaczających tkankach.
Plamy typu café au lait mogą występować u osób w każdym wieku. Zazwyczaj pojawiają się już we wczesnym dzieciństwie, dlatego temat café au lait u dzieci jest szczególnie istotny w praktyce, jaką zajmuje się pediatria. W większości przypadków plamy są łagodne – zazwyczaj są nieszkodliwe i nie wymagają leczenia.
Objawy plam café au lait
Charakterystyczne cechy:
-
jasnobrązowe lub brązowe plamy na skórze,
-
jednolity kolor, bez łuszczenia i wypukłości,
-
kształt owalny lub nieregularny,
-
wielkość od kilku milimetrów do kilku centymetrów,
-
u dzieci często średnicy powyżej 5 mm.
Plamy typu café au lait mogą być pojedyncze plamy lub liczne plamy rozsiane na tułowiu, kończynach, plecach czy brzuchu. Same w sobie plamy nie bolą, nie swędzą i nie stanowią zagrożenia dla zdrowia.
Przyczyny powstawania plam café au lait
1. Sporadyczne występowanie u osób zdrowych
U wielu zdrowych osób pojawienie się plam jest zjawiskiem izolowanym. Występowania plam w małej liczbie (1–2 zmiany) nie wiąże się zwykle ze schorzeniami ogólnoustrojowymi. Zmiany skórne typu café au powstają na skutek:
-
nadmiernego nagromadzenia melaniny w określonych obszarach,
-
zaburzeń w dystrybucji melaniny w określonych obszarach skóry,
-
predyspozycji genetycznych.
W takich przypadkach plamy zazwyczaj są nieszkodliwe i nie wymagają leczenia.
2. Związek z chorobami genetycznymi
Plamy skórne typu café au lait mogą być związane z chorobą genetyczną, jaką jest Neurofibromatoza typu 1 (choroba von Recklinghausena). Inna nazwa to choroba von Recklinghausena lub po prostu Recklinghausen. To najczęstszy typ fakomatozy (choroby z grupy schorzeń neurokutanych).
Neurofibromatoza typu 1 (NF1) to choroba genetyczna dziedziczona autosomalnie dominująco. W jej przebiegu obserwuje się:
-
liczne plamy typu café au lait,
-
nerwiakowłókniaki (łagodne guzy skóry i tkanki podskórnej),
-
piegi w okolicach pach i pachwin,
-
zmiany w obrębie central nervous system,
-
objawy neurologiczne,
-
zaburzenia rozwojowe.
U dzieci z podejrzeniem NF1 konieczna jest konsultacja z lekarzem w celu diagnostyki w kierunku neurofibromatozy typu 1. W praktyce klinicznej przyjmuje się, że:
może mieć charakter diagnostyczny i wymaga oceny specjalisty neurofibromatoz. Warto zaznaczyć, że istnieje także Neurofibromatoza typu 2, jednak jej obraz kliniczny różni się od typu 1 i rzadziej wiąże się z typowymi plamami café.
Czy plamy café au lait są zaraźliwe?
Plamy na skórze typu café au lait:
-
nie są wynikiem infekcji,
-
nie mają podłoża bakteryjnego ani wirusowego,
-
nie przenoszą się między ludźmi.
Same plamy nie stanowią zagrożenia dla zdrowia innych osób i nie wymagają izolacji.
Leczenie i metody usuwania plam café au lait
W większości przypadków plamy typu café au lait nie wymagają leczenia, ponieważ zazwyczaj są nieszkodliwe i nie powodują bólu ani świądu. Same w sobie plamy nie stanowią zagrożenia dla zdrowia i nie wymagają interwencji medycznej.
Jeśli jednak zmiany mają charakter estetyczny i wpływają na komfort psychiczny pacjenta, w klinice dermatologicznej można rozważyć ich usunięcie. Najczęściej stosowaną metodą jest laseroterapia, w tym laseroterapia barwnikowa lub zabiegi z użyciem laserów Q-switched, które działają na melaninę - barwnikowy składnik odpowiedzialny za kolor zmiany. Laser rozbija nagromadzoną melaninę w określonych obszarach skóry, co może prowadzić do rozjaśnienia plamy.
Zapobieganie powstawania i monitorowanie plam
Chociaż plamy typu café au lait same w sobie nie są groźne, warto je obserwować i monitorować, zwłaszcza jeśli występują liczne plamy kawy z mlekiem u dzieci, a w razie niepokojących zmian - zaleca się konsultację z lekarzem. Pediatrzy i dermatolodzy zalecają dokumentowanie zmian skórnych oraz konsultacje w przypadku pojawienia się nowych plam lub zwiększania się ich rozmiaru. Regularna obserwacja pozwala na wczesne wykrycie objawów związanych z nerwiakowłókniakowatością typu 1 i innymi chorobami genetycznymi.
Źródła:
https://diag.pl/pacjent/artykuly/plamy-cafe-au-lait-czym-sa-jak-powstaja-i-co-z-nimi-zrobic/
https://pl.wikipedia.org/wiki/Plamy_caf%C3%A9_au_lait