Uczulenie na słońce - określane również jako fotodermatoza - to nadmierna i nieprawidłowa reakcja skóry na promieniowanie słoneczne, szczególnie promieniowanie UVA. Alergia nie jest wynikiem zbyt długiej ekspozycji na słońce, ale reakcji układu odpornościowego skóry. Poniżej opisujemy najczęstsze objawy nadwrażliwości na słońce, przyczyny i sposoby leczenia, a także czym uczulenie różni się od poparzenia słonecznego.
Alergia na słońce - przyczyny i najczęstsze objawy
Nie ma jednej przyczyny powstawania alergii na słońce - może ona mieć różne podłoże. Dodatkowo ma ona charakter nawrotowy i może nasilać się z każdym kolejnym sezonem letnim. Do najczęstszych przyczyn uczulenia na słońce należą:
-
nadwrażliwość skóry na promieniowanie UV,
-
jasna karnacja i skóra wrażliwa,
-
stosowanie leków fotouczulających (antybiotyki, leki hormonalne),
-
predyspozycje genetyczne,
-
osłabiona bariera ochronna skóry,
-
kosmetyki i perfumy,
-
choroby autoimmunologiczne.
Wśród najczęstszych objawów alergii na słońce wymienia się:
U niektórych osób dużo rzadziej występuje pokrzywka słoneczna, charakteryzująca się bąblami (jak przy poparzeniu pokrzywą). Jak już wspominaliśmy - objawy uczulenia na słońce mogą się nasilać przy kolejnych ekspozycjach skóry na promienie słoneczne.
Uczulenie na słońce a poparzenie słoneczne - jak je odróżnić?
Objawy uczulenia na słońce mogą być mylone z poparzeniem słonecznym, gdyż wyglądają podobnie, ale są to dwie różne reakcje skórne. Przede wszystkim uczulenie na słońce może pojawić się nawet po krótkim wystawieniu skóry na słońce. Nie zawsze towarzyszy temu intensywne opalanie. Dominującymi objawami są świąd i wysypka. W dodatku objawy mogą nawracać po kolejnej ekspozycji na promieniowanie.
Poparzenie słoneczne jest wynikiem długotrwałego przebywania na słońcu. Skóra, po kontakcie ze słońcem, jest gorąca, bolesna i zaczerwieniona. Objawy działania promieni słonecznych pojawiają się szybciej niż w przypadku uczulenia. Bardzo często dochodzi też do łuszczenia się skóry.
Leczenie uczulenia na słońce - jak wygląda i ile trwa?
Sposób leczenia i jego długość zależy tak naprawdę od nasilenia objawów alergii słonecznej, a także indywidualnej reakcji organizmu na leczenie. Najważniejszym punktem leczenia jest ochrona przeciwsłoneczna, czyli w miarę możliwości unikanie słońca, a jeśli nie ma takiej możliwości - odpowiedni ubiór, osłaniający skórę, i stosowanie kremów z filtrem (najlepiej SPF 50 lub 50+). Złagodzić objawy uczulenia na słońce pomagają także chłodne okłady czy kremy łagodzące i regenerujące.
W terapii stosuje się także leki przeciwhistaminowe. W szczególnie ciężkich przypadkach konieczna może być konsultacja dermatologiczna lub preparaty sterydowe. Samo leczenie może trwać od kilku dni do nawet kilku tygodni. Uzupełnieniem terapii - szczególnie w przypadku przewlekłych podrażnień, stanów zapalnych czy osłabionej regeneracji skóry - może być również fototerapia światłem LED. Tego typu zabieg działa przeciwzapalnie, przyspiesza regenerację naskórka, wspomaga gojenie oraz może zmniejszać zaczerwienienie i nadreaktywność skóry po ekspozycji na promieniowanie UV.
Jak zapobiegać uczuleniu na słońce?
Nie zawsze da się wyeliminować ryzyka wystąpienia alergii na słońce, ale dzięki odpowiedniej profilaktyce można chronić skórę i tym samym łagodzić nasilenie objawów czy zapobiegać nawrotom. Kluczowe znaczenie ma ochrona skóry przed promieniowaniem słonecznym, szczególnie UVA. Do najważniejszych zasad profilaktyki należą:
-
unikanie intensywnego słońca,
-
stosowanie kremów z filtrami przeciwsłonecznymi (SPF 50 lub 50+),
-
uważanie na niektóre leki i kosmetyki, np. perfumy czy leki fotouczulające,
-
nawilżanie i regeneracja skóry,
-
dieta,
-
noszenie odzieży zakrywającej ciało,
-
stopniowe hartowanie skóry poprzez krótkie i kontrolowane ekspozycje na słońce (np. wiosną).
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Choć łagodne objawy nadwrażliwości skóry na słońce często ustępują samoistnie to w niektórych sytuacjach może być konieczna konsultacja lekarska, najlepiej dermatologiczna. Należy zgłosić się do lekarza, jeśli:
-
objawy są silne i bolesne lub szybko się nasilają,
-
występują zmian skórne, takie jak pęcherze, rozległy rumień lub obrzęk,
-
wysypka nie ustępuje po kilku dniach,
-
objawy pojawiają się co roku lub po bardzo krótkiej ekspozycji na słońce,
-
towarzyszą objawy ogólne, jak gorączka, osłabienie czy bóle stawów
-
podejrzewasz związek objawów fotodermatozy z przyjmowanymi lekami.
Rekomendowane zabiegi i konsultacje na uczulenie na słońce:
Źródła:
https://www.doz.pl/czytelnia/a16281-Uczulenie_na_slonce__przyczyny._Jak_zlagodzic_objawy_wysypki_od_slonca
https://www.alab.pl/centrum-wiedzy/uczulenie-na-slonce-fotodermatoza-objawy-przyczyny-leczenie/?srsltid=AfmBOooDsKaeQ1XLljfAfbanAYpaEPNy-me6L9N7u30iNiLhjOkJzqZz