Zmarszczki elastotyczne to szczególny rodzaj zmarszczek, które są efektem długotrwałego działania słońca na skórę. W przeciwieństwie do zmarszczek mimicznych, które powstają wskutek pracy mięśni twarzy, zmarszczki elastotyczne powstają w wyniku uszkodzenia struktur podporowych skóry. Ich główną przyczyną jest promieniowanie UV oraz nadmierna ekspozycja na promieniowanie słoneczne.
Aby dobrze poznać ten rodzaj zmarszczek, warto zrozumieć, czym różnią się od innych zmian. Zmarszczki mimiczne powstają przez ruch mięśni twarzy (np. lwia zmarszczka między brwiami czy kurze łapki wokół oczu), zmarszczki grawitacyjne wynikają z działania siły, jaką jest grawitacja, a zmarszczki atroficzne i zmarszczki suche są związane z utratą nawilżenia. Z kolei zmarszczki elastotyczne, nazywane także zmarszczkami posłonecznymi, powstają na skutek przewlekłego uszkadzania włókien kolagenowych i elastynowych.
To właśnie degradacja kolagenu i elastyny sprawia, że skóra traci swoją jędrność i elastyczność skóry. W efekcie skóra staje się cieńsza, mniej sprężysta, a na jej powierzchni pojawiają się zmarszczki oraz głębokie bruzdy. Proces ten jest przyspieszony przez czynniki zewnętrzne, głównie ekspozycję na słońce, i stanowi element przyspieszonego starzenia się skóry.
Przyczyny powstawania zmarszczek elastotycznych
Główna przyczyna to promieniowanie UV. Zmarszczki elastotyczne powstają w wyniku długotrwałej ekspozycji na promieniowanie słoneczne, które uszkadza włókno kolagenowe oraz elastynowe w skórze właściwej. Nadmierna ekspozycja prowadzi do zaburzenia produkcji kolagenu i elastyny, a także spadku produkcji kolagenu w skórze.
Zmarszczki powstają, ponieważ skóra traci swoją naturalną sprężystość i jędrność. Naturalne procesy starzenia również mają znaczenie - wraz z wiekiem produkcja kolagenu i elastyny spada, a proces starzenia przyczynia się do stopniowej utraty strukturalnego wsparcia skóry. Jednak to właśnie promieniowanie słoneczne odpowiada za ich przedwczesne pojawianie się. Dodatkowe czynniki to:
-
brak ochrony przeciwsłonecznej (brak preparatu z filtrem, brak kremu z filtrem),
-
palenie papierosów (np. zmarszczek palacza),
-
zanieczyszczenie środowiska,
-
niewłaściwa pielęgnacja,
-
odwodnienie skóry.
Warto pamiętać, że nie wszystkie zmarszczki są takie same. Zmarszczki senne (powstające przez ucisk twarzy o poduszkę podczas snu), zmarszczki marionetki czy zmarszczki na czole mają inne mechanizmy. Zmarszczki elastotyczne pojawiają się głównie na twarzy w miejscach najbardziej narażonych na słońce.
Jak wyglądają zmarszczki elastotyczne?
Zmarszczki elastotyczne pojawiają się głównie na twarzy, szyi i dekolcie. Są to często głębokie zmarszczki oraz nieregularne bruzdy, które nadają skórze charakterystyczny, posłoneczny wygląd.
Początkowo są to drobne zmarszczki i drobne linie, jednak z czasem zmarszczki stają się bardziej widoczne i przekształcają się w zmarszczek głębokich strukturę. Skóra staje się cieńsza, szorstka, mniej napięta, a owal twarzy zaczyna się zmieniać. Najczęściej pojawiają się:
Zmarszczki marionetki czy głębokie bruzdy biegnące od kącików ust w dół mogą być potęgowane przez utratę jędrności i elastyczności skóry. Skóra traci swoją sprężystość, tkanka podporowa ulega osłabieniu, a wygląd skóry staje się mniej jednolity.
Kto jest najbardziej narażony?
Najbardziej narażone są osoby z jasną karnacją, które przez lata doświadczały nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV bez odpowiedniej ochrony. Ekspozycja na promieniowanie słoneczne bez stosowania preparatów z filtrem znacząco zwiększa ryzyko. Zmarszczki pojawiają się szybciej u osób:
-
często przebywających na słońcu,
-
korzystających z solarium,
-
niestosujących kremu z filtrem,
-
palących papierosy,
-
zaniedbujących codzienną pielęgnację.
Wraz z wiekiem naturalnego procesu starzenia dochodzi do spadku jędrności i elastyczności, dlatego zmarszczki elastotyczne pojawiają się częściej po 40. roku życia, choć przy silnej ekspozycji na słońce mogą być widoczne znacznie wcześniej.
Leczenie i redukcja zmarszczek elastotycznych
Leczenie zmarszczek elastotycznych zależy od ich głębokości oraz stopnia uszkodzenia skóry. Całkowicie usunąć zmarszczki bywa trudno, jednak możliwa jest ich wyraźna redukcja oraz poprawa wyglądu skóry. Podstawą jest profilaktyka - codzienny filtr przeciwsłoneczny i krem z filtrem chronią przed dalszym uszkodzeniem włókien kolagenowych i elastynowych. W terapii stosuje się:
-
preparaty stymulujące produkcję kolagenu i elastyny,
-
zabiegi pobudzające produkcję kolagenu w skórze,
-
wypełniacz na bazie kwasu hialuronowego,
-
naturalnego kwasu hialuronowego w celu odbudowy objętości,
-
botoks (głównie przy współistniejących zmarszczkach mimicznych),
-
zabiegi z zakresu medycyny estetycznej poprawiające owal twarzy.
Wypełniacz na bazie kwasu hialuronowego pozwala wypełnić głębokie bruzdy i poprawić jędrność. Redukcja zmarszczek za pomocą nowoczesnych technologii (laserów czy radiofrekwencji) stymuluje odbudowę kolagenu w skórze.
Odpowiednia pielęgnacja, ochrona przed UV oraz zabiegi dobrane indywidualnie pozwalają znacząco spowolnić proces starzenia się skóry i poprawić jej sprężystość. Choć zmarszczki elastotyczne są efektem wieloletnich uszkodzeń, właściwe podejście sprawia, że skóra staje się wyraźnie gładsza, bardziej napięta i odzyskuje utraconą jędrność.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Actinic_elastosis
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/10984-wrinkles